Bureau en scherm instellen: de zes maten die u één keer vastlegt

Stap 1 en 2: stoel en blad, in die volgorde

Zet de stoel zo hoog dat uw voeten plat op de vloer staan en uw bovenbenen horizontaal liggen. Zweven uw voeten, dan hoort er een voetensteun bij; een lagere stoel zou de bladhoogte opnieuw verkeerd zetten. Stel daarna de zitdiepte in: tussen de knieholte en de voorrand van de zitting hoort een ruimte van ongeveer twee tot drie vingers.

Laat vervolgens uw schouders zakken en leg uw onderarmen horizontaal op het blad. De hoogte waarop dat moeiteloos lukt, is uw bladhoogte. Bij een lichaamslengte van 180 centimeter komt dat ongeveer op 73 centimeter uit, bij 170 centimeter op 69 centimeter en bij 190 centimeter op 77 centimeter.

Een vast bureau van 72 tot 75 centimeter klopt dus bij ongeveer één lichaamslengte. Is het blad te hoog en kunt u het niet verstellen, dan gaat de stoel omhoog en komt er een voetensteun bij; dat is de enige correctie die de rest van de keten intact laat.

Stap 3 en 4: scherm en toetsenbord

Zet het scherm op ongeveer een gestrekte armlengte, dus 60 tot 80 centimeter, met de bovenrand op of net onder ooghoogte. Kijkt u recht vooruit, dan hoort uw blik net onder de bovenrand te vallen; dan loopt de kijkrichting licht naar beneden en blijft de nek ontspannen.

Een laptop haalt die maat nooit, omdat scherm en toetsenbord vastzitten. De oplossing is een laptopstandaard met een los toetsenbord, samen rond € 70,00 in onze rekenvoorbeelden, of een extern scherm. Zonder een van die twee werkt u per definitie met het beeld te laag.

Leg het toetsenbord 10 tot 15 centimeter van de bladrand, zodat uw polsen ervoor kunnen rusten. Leg de muis op dezelfde hoogte en direct naast het toetsenbord; elke centimeter verder naar rechts draait uw schouder mee en dat is de klacht die het vaakst ten onrechte aan de stoel wordt toegeschreven.

1. Zet het scherm op 60 tot 80 cm, gemeten vanaf uw ogen
2. Breng de bovenrand op of net onder ooghoogte, desnoods met boeken eronder
3. Kantel het scherm licht achterover, zodat het vlak loodrecht op uw blik staat
4. Leg het toetsenbord 10 tot 15 cm van de bladrand
5. Zet de muis direct naast het toetsenbord, niet achter de cijfertoetsen

Stap 5: licht, en waarom het raam opzij hoort

Zet het scherm haaks op het raam. Recht voor het raam levert tegenlicht op waartegen u de helderheid opdraait; met de rug naar het raam levert spiegeling op het scherm op. Haaks lost beide op en kost niets.

Gebruik daarnaast een bureaulamp die het blad verlicht en niet het scherm. Een lamp van ongeveer € 80,00 met een verstelbare arm die u van opzij laat schijnen, voorkomt de reflecties die mensen anders met een matter scherm proberen op te lossen.

Zet de helderheid van het scherm ten slotte gelijk aan de helderheid van een wit vel papier dat naast het scherm ligt. Dat is een controle van 30 seconden en hij bespaart stroom: elke stap minder helderheid verlaagt het verbruik van het paneel.

Afwisseling: wat de wet erover zegt en wat u ermee doet

Artikel 5.10 van het Arbeidsomstandighedenbesluit draagt de titel Dagindeling van de arbeid en staat in de afdeling over beeldschermwerk. De strekking is dat beeldschermwerk op gezette tijden wordt afgewisseld met ander werk of met een pauze. Wij citeren hier alleen de artikeltitel en de plaats in het besluit, omdat wij de volledige artikeltekst niet via deze bron hebben kunnen inzien.

Praktisch vertaald: een werkdag van 8 uur waarin u drie keer 20 minuten staat, levert 1 uur staand werk op. Met een verstelbaar bureau kost dat drie knopdrukken; zonder zo'n bureau werkt een korte wandeling of een staand telefoongesprek net zo goed.

Het punt is de afwisseling, niet de precieze verhouding. Wie 8 uur achtereen in dezelfde stand zit, heeft een probleem dat geen stoel oplost, hoe duur die stoel ook was.

De hele afstelling in 20 minuten

Reken 5 minuten voor de stoel, 5 minuten voor het blad, 5 minuten voor scherm en toetsenbord en 5 minuten voor het licht. Doe het één keer goed en noteer de zes maten op een papiertje in de la.

Die notitie is het hele punt van deze gids. Komt er een nieuwe stoel of een nieuw scherm, dan hoeft u niet opnieuw te zoeken; u zet de maten terug en stelt alleen af wat echt veranderd is.

Controleer de afstelling na twee weken nog één keer. Bijna iedereen zakt in die periode een paar centimeter terug naar de oude gewoonte, en die controle van 2 minuten voorkomt dat de hele afstelling binnen een maand verdampt.

Voordat u koopt

• Stel eerst de stoel in: voeten plat, bovenbenen horizontaal, twee tot drie vingers ruimte bij de knieholte
• Bepaal de bladhoogte aan uw onderarmen bij hangende schouders, niet aan een standaardmaat
• Zet het scherm op 60 tot 80 cm met de bovenrand op of net onder ooghoogte
• Leg het toetsenbord 10 tot 15 cm van de bladrand en de muis er direct naast
• Zet het bureau haaks op het raam en gebruik een lamp die het blad verlicht, niet het scherm
• Stel de schermhelderheid gelijk aan een wit vel papier naast het scherm
• Noteer de zes maten op papier en controleer de afstelling na twee weken opnieuw

Vragen die lezers stellen

Mijn bureau is 76 cm en ik ben 168 cm. Wat nu?

Zet de stoel hoger tot uw onderarmen horizontaal op het blad liggen, en zet er een voetensteun onder zodat uw voeten weer steun hebben en uw bovenbenen horizontaal blijven. Dat is goedkoper en sneller dan een nieuw bureau, en het herstelt de hele keten van maten. Een voetensteun kost in onze rekenvoorbeelden ongeveer € 40,00.

Hoe hoog moet de bovenrand van het scherm precies staan?

Op of net onder ooghoogte, zodat uw blik bij rechtuit kijken net onder de bovenrand valt. Zit het scherm hoger, dan kantelt uw hoofd achterover en belast dat de nek. Een scherm zonder hoogteverstelling krijgt een stapeltje boeken of een monitorarm van ongeveer € 80,00; beide werken.

Is een los toetsenbord echt nodig bij een laptop?

Als u langer dan een paar uur per dag werkt wel, want scherm en toetsenbord zitten vast aan elkaar en kunnen daardoor nooit allebei op de juiste hoogte staan. Een standaard plus los toetsenbord kost samen ongeveer € 70,00 en lost beide maten tegelijk op. Een extern scherm doet hetzelfde en kost meer.

Wat zegt de wet over hoe lang ik achter het scherm mag zitten?

Het Arbeidsomstandighedenbesluit bevat in hoofdstuk 5, afdeling 2, een artikel 5.10 met de titel Dagindeling van de arbeid. Wij hebben via deze bron de titel en de plaatsing kunnen vaststellen, maar niet de volledige artikeltekst, en noemen daarom geen urengrens. De strekking is afwisseling met ander werk of met pauze.

Waarom moet het raam opzij staan?

Omdat de twee alternatieven allebei een probleem geven. Recht voor het raam kijkt u tegen het licht in en draait u de schermhelderheid onnodig op; met de rug naar het raam spiegelt het daglicht in het paneel. Haaks op het raam vermijdt beide, kost niets en is meestal een kwestie van het bureau een kwartslag draaien.

Bronnen

1. Arbeidsomstandighedenbesluit, hoofdstuk 5 afdeling 2 Beeldschermwerk, artikelen 5.7 tot en met 5.12 — gecontroleerd 2026-11-03
2. CBS — Werken op afstand onveranderd sinds 2022 — gecontroleerd 2026-11-03
3. Europese Commissie — productlijst ecodesign en energielabel, Electronic Displays — gecontroleerd 2026-11-03